ถั่วเน่าคือ เครื่องปรุงสำคัญของอาหารเหนือทำมาจากถั่วเหลือง สามารถใช้แทนกะปิได้ มักมีไว้ติดในครัวเช่นเดียวกับกะปิของคนภาคกลาง และปลาร้าของคนอีสาน ถั่วเน่าได้รับอิทธิพลมาจากชาวไทลื้อและชาวไทใหญ่
ถั่วเน่าแผ่น หรืออีกชื่อคือ ถั่วเน่าแค๊บ เป็นถั่วเน่าแบบแห้ง
